Halı Saha

Halı saha çevreleme hazır ürün değil, projedir

Halı saha çevreleme; rafta duran bir kutu ürün değil, sahanın ölçüsüne göre kurgulanan bir çevreleme projesidir. Bu yüzden bu sayfada ölçü ve fiyat tablosu bulamazsınız; bulacağınız şey, kendi sahanız için doğru soruları sorabilmenizi sağlayacak teknik çerçevedir.

İşimizin sınırını da baştan söyleyelim: biz çevreleme malzemesini üretir ve satarız — direk, panel, kafes tel, kapı ve bağlantı elemanlarını komple liste hâlinde çıkarırız. Sahanın tamamını üstlenme gibi bir iddiamız yok; zemin serimi, drenaj ve aydınlatma ayrı uzmanlık alanlarıdır ve bunları yapan firmalarla çalışmanız gerekir. Yaklaşık 1000 metre ve üzeri çevreleme işlerinde ekibimiz uygulama için sahaya da gider.

Bu ayrımı baştan yapmak proje takviminiz için de önemlidir. Çevreleme direklerinin temelleri, zemin serimi başlamadan önce dökülür; sıra karıştığında ya taze zeminin üzerinde kazı yapılır ya da direk temelleri yüzünden zemin serimi kesintiye uğrar. Doğru sıra şudur: saha ölçüsü ve kotu netleşir, çit ve aydınlatma direklerinin yerleri işaretlenir, temeller dökülür, kablo güzergâhları geçilir, ardından zemin serilir ve en son çevreleme malzemesi monte edilir.

Standart halı saha ölçüleri ve çevre uzunluğu

Türkiye'de işletme sahalarının büyük çoğunluğu 7 kişilik formatta kurulur. Yaygın ölçüler ve bunlara karşılık gelen çevreleme metrajı şöyledir:

Çevre uzunluğu basit bir formülle çıkar: Çevre = 2 x (en + boy). 25 x 45 m'lik bir saha için 2 x (25 + 45) = 140 metre. 7 ve 8 kişilik sahalarda çit çoğunlukla oyun alanının hemen kenarına kurulur; 11 kişilik sahalarda ise yan çizgiden en az 2-3 metre dışarı alınır, dolayısıyla çevreleme metrajı oyun alanı ölçüsünden daha büyük çıkar.

Hangi yükseklik seçilmeli?

Yükseklik kararı tek bir soruya bağlıdır: top nereye kaçıyor? Kale arkası ile yan kenarın yükseklik ihtiyacı aynı değildir.

• Yan kenarlar (4 metre): Yandan çıkan toplar genelde alçak seyreder. 4 metre çoğu işletme sahasında yeterlidir.
• Kale arkası (6 metre): Şuttan çıkan top yükseğe gider. Kale arkasında 4 metrede kalan sahalarda top sürekli dışarı çıkar ve saha çalışanı gün boyu top toplar. Bu yüzden kale arkası mutlaka daha yüksek yapılır.
• Çevre koşulları: Sahanın arkasında yol, otopark, cam cepheli bina veya komşu parsel varsa yükseklik artırılır. Yol kenarındaki sahalarda kale arkası 6 metrenin de üzerine çıkabilir.
• Üst kapama (tavan filesi): Yerleşim içinde, dar parselde veya üst katların olduğu konumlarda sahanın üzeri file ile kapatılır. Tavan filesi çevreleme direklerine ilave yük bindirir; direk kesiti ve temel buna göre seçilmelidir.

Hangi ürünler kullanılır?

Halı saha çevrelemesi tek malzemeden değil, katmanlı bir kurgudan oluşur:

• Taşıyıcı direkler: Galvanizli boru direk. 4-6 metre yükseklikte çalışıldığı için direk kesiti bahçe çitinden belirgin şekilde kalın seçilir ve donatılı beton temele alınır. Direk aralığı tipik olarak 2,5-3 metredir.
• Alt bölge (0-2 metre): Topun en sert çarptığı bölgedir. Burada rijit bir yüzey tercih edilir; panel çit darbeye tel örgüden daha iyi direnir ve şeklini korur.
• Üst bölge (2 metre üzeri): Yükseldikçe darbe azalır, esneklik önem kazanır. Bu bölge genellikle galvanizli tel örgü veya file ile geçilir.
• Kapılar: Oyuncu girişi için servis kapısı, bakım aracı ve zemin bakım makinesi için daha geniş bir kanat gerekir.

File mi kafes tel mi?

Bu sorunun tek doğru cevabı yoktur; ikisinin de dürüst artı ve eksileri vardır.

Kafes tel (galvanizli tel örgü) uzun ömürlüdür, kesilmeye ve yırtılmaya dirençlidir, dış güvenliği de sağlar. Buna karşılık sert gelen topu geri sektirir ve gerilimi zamanla gevşerse sarkar. File ise topu yutar, sekme yapmaz ve oyunu bozmaz; ancak güneş altında yıllar içinde yorulur, yırtılır ve periyodik olarak değişmesi gerekir. Ayrıca file güvenlik sağlamaz — geceleri sahaya girişi engellemez.

Sahada en çok kullanılan çözüm ikisinin birleşimidir: alt ve orta bölgede kafes tel ya da panel, kale arkasının üst kısmında file. Böylece hem güvenlik hem oyun konforu sağlanır.

Kafes tel tercih edilecekse tel kalınlığı ve göz aralığı kararı da oyunun kalitesini etkiler. Sık gözlü ve kalın tel daha dayanıklıdır ama sekmeyi artırır; geniş gözlü ince tel daha yumuşak davranır fakat sert şutlarda esner ve zamanla sarkar. Gerginliğin korunması için hat boyunca alt, orta ve üst olmak üzere gergi teli çekilmesi ve bunların periyodik olarak sıkılması gerekir. Sarkan telin en belirgin işareti, topun beklenmedik yönlere sekmeye başlamasıdır; bu fark edildiğinde germe ayarı yapılmalıdır.

Aydınlatma direkleri ile çakışma

En sık gördüğümüz proje hatası, aydınlatma direği ile çevreleme direğini birleştirme girişimidir. Kâğıt üzerinde tasarruf gibi görünür, sahada pahalıya patlar.

Aydınlatma direği 8-10 metre boyundadır, tepesinde birkaç projektör taşır ve rüzgâr yükü yüksektir; bu yüzden çit direğinden çok daha derin ve geniş bir donatılı temel ister. Aynı direğe bir de çevreleme telinin germe kuvveti ve çitin rüzgâr yükü bindirildiğinde direk zamanla eğilir, projektörlerin açısı bozulur ve sahada gölge oluşur.

Doğru yaklaşım ayırmaktır: aydınlatma direkleri çit hattından 50-80 cm dışarıya alınır ve kendi temeline oturur, çevreleme hattı bu direklerin önünden kesintisiz geçer. Aydınlatma altyapısının kablo güzergâhı da çit temellerinin dökümünden önce planlanmalıdır; beton döküldükten sonra kanal açmak hem maliyetli hem zaman kaybıdır.

Teklif fiyatını ne belirler?

Halı saha çevrelemesi proje bazlı fiyatlanır. Teklifi belirleyen kalemler şunlardır:

• Toplam çevre metrajı ve sahanın ölçüsü
• Çevreleme yüksekliği — 4 metre ile 6 metre arasında hem malzeme hem direk kesiti belirgin şekilde değişir
• Direk kesiti, et kalınlığı ve direk aralığı
• Malzeme kurgusu — komple kafes tel mi, alt panel üst file mi
• Üst kapama (tavan filesi) olup olmadığı ve buna bağlı ilave direk yükü
• Kapı sayısı ve tipi
• Zemin durumu — kayalık zeminde temel kazısı, yumuşak zeminde daha derin temel gerekir
• Sevkiyat mesafesi ve taşıma şekli

Tüm fiyatlarımız KDV dahildir ve rakam vermeden önce mutlaka ölçü ve yükseklik netleşmelidir.

Nasıl teklif alınır?

Teklif için bize üç bilgi yeterlidir: sahanın en ve boy ölçüsü, istediğiniz yan ve kale arkası yüksekliği, sahanın konumu ve zemin durumu. Üst kapama düşünüyorsanız bunu da belirtin, çünkü direk seçimini baştan etkiler.

Bu bilgilerle direk, panel, kafes tel, file, kapı ve bağlantı elemanlarını içeren kalem kalem bir malzeme listesi çıkarıp fiyatlandırıyoruz. Ankara içindeyseniz keşif ücretsizdir; sahayı yerinde ölçer, zemini ve çevre koşullarını görürüz.

Teslimat ve uygulama sınırımız

Ostim'deki depomuzdan Türkiye'nin her yerine gönderim yapıyoruz. Teslimat her zaman ücretlidir ve bu Ankara içi teslimatlar için de geçerlidir; ücretsiz kargo veya ücretsiz teslimat uygulamamız bulunmamaktadır.

Uygulama konusunda net olalım: montaj standart hizmetimiz değildir. Yaklaşık 1000 metre ve üzeri çevreleme projelerinde ekibimiz sahaya gider. Bunun altındaki işlerde malzemeyi eksiksiz gönderiyor, uygulamayı yapan ekibinize direk aralığı, temel ölçüsü ve montaj sırası konusunda telefonla teknik destek veriyoruz. Aynı tesiste basketbol alanı da çevrelenecekse basketbol sahası çevreleme ihtiyacını da aynı teklife dâhil ediyoruz.