Basketbol Sahası

Basketbol sahası çevreleme neden ayrı düşünülür?

Basketbol sahası çevreleme, kataloğdan seçilen bir ürün değil, sahanın ölçüsüne ve konumuna göre kurgulanan bir projedir. Bu yüzden burada ölçü-fiyat tablosu yoktur; doğru soruları sorabilmeniz için gereken teknik çerçeve vardır.

Basketbolda top futboldan farklı davranır: daha az sayıda ama daha yükseğe kaçan top vardır ve kaçan topların büyük kısmı pota arkasından çıkar. Ayrıca top çite sert ve düz çarpar; oyuncu da hızla çite yaslanır. Bu iki gerçek, çevrelemenin hem yüksekliğini hem malzeme seçimini doğrudan belirler.

İşimizin sınırını baştan söyleyelim: çevreleme malzemesini üretir ve satarız. Zemin kaplaması, boya ve pota montajı ayrı uzmanlık alanlarıdır. Yaklaşık 1000 metre ve üzeri çevreleme projelerinde ekibimiz uygulama için sahaya da gider.

Standart basketbol sahası ölçüleri

FIBA'nın resmî oyun alanı ölçüsü 28 x 15 metredir. Ancak çevreleme oyun alanının kenarına değil, kenar çizgilerinin dışında bırakılan serbest alanın dışına kurulur; FIBA bu serbest alanı kenarlarda en az 2 metre olarak tarif eder. Çit metrajı bu yüzden 28 x 15'ten değil, serbest alan dâhil ölçüden hesaplanır.

Çevre uzunluğu yine 2 x (en + boy) formülüyle bulunur. FIBA tam sahada 2 x (32 + 19) = 102 metre çıkar. Okul bahçelerinde alan çoğu zaman kısıtlıdır ve serbest alan 2 metrenin altına iner; bu durumda oyuncu güvenliği için çitin oyuncuya bakan yüzeyinin pürüzsüz ve keskin uçsuz olması daha da önemli hâle gelir.

Ölçü kararında sık sorulan bir soru da mevcut bir sahanın çevrelenip çevrelenemeyeceğidir. Zemini ve çizgileri hazır bir sahada çevreleme hattı, çizgiye değil zeminin fiziki sınırına göre kurulur; asfalt veya beton platformun kenarından içeri girmek zorunda kalırsanız oyun alanı fiilen daralır. Bu yüzden mevcut sahalarda önce platformun gerçek ölçüsü alınır, sonra çitin hangi hattan geçebileceği belirlenir. Platform dar geliyorsa çözüm çiti içeri almak değil, o cephede yüksekliği artırmaktır.

Hangi yükseklik seçilmeli?

• Yan kenarlar (3-4 metre): Yandan çıkan toplar genellikle alçak seyreder; 3 metre okul sahalarında, 4 metre kulüp ve site sahalarında yeterli olur.
• Pota arkası (4-6 metre): Kaçan topun büyük kısmı buradan çıkar. Pota arkasında yükseklik mutlaka artırılır.
• Konum etkisi: Saha bir yola, otoparka, dere yatağına veya eğimli bir araziye bakıyorsa top geri getirilemeyecek bir yere gider. Bu cephelerde 6 metre ve üzeri tercih edilir.
• Site ve okul bahçeleri: Cam cepheli bina veya park hâlindeki araçların bulunduğu yön, sahanın en yüksek çevrelenen cephesi olmalıdır.

Hangi ürünler kullanılır?

• Taşıyıcı direkler: Galvanizli boru direk, donatılı beton temele oturtulur. 3-6 metre yükseklikte çalışıldığı için kesit bahçe çitinden kalın seçilir; direk aralığı tipik olarak 2,5-3 metredir.
• Alt ve orta bölge: Panel çit basketbolda özellikle tercih edilir. Topun sert ve düz çarptığı, oyuncunun yaslandığı bölgede panelin rijit yüzeyi hem şeklini korur hem oyuncu için daha güvenlidir.
• Üst bölge: Yükseklik arttıkça darbe azalır; bu bölge galvanizli tel örgü ile ekonomik biçimde geçilebilir.
• Giriş: Oyuncu ve bakım girişi için servis kapısı. Kapı, pota arkasına değil yan kenara konumlandırılmalıdır; pota arkası hem en çok top çarpan hem oyun sırasında en riskli cephedir.

Panel mi kafes tel mi?

Halı sahada file tartışması yapılırken, basketbolda tartışma panel ile kafes tel arasındadır ve cevap kullanım yoğunluğuna bağlıdır.

Panel çit rijittir; çarpan top düzgün seker, panel şeklini korur, oyuncu yaslandığında esnemez. Görsel olarak da düzgündür. Kafes tel örgü daha ekonomiktir ve uzun hatlarda maliyeti belirgin şekilde düşürür; ancak sert çarpmalarda esner, zamanla gerginliğini kaybeder ve sarkma yapar. Yoğun kullanılan okul ve mahalle sahalarında alt 2 metrenin panel olması, üst bölgenin tel örgü ile geçilmesi hem bütçe hem dayanım açısından en dengeli çözümdür. Topun oyuncuya doğru sekmesini azaltmak için pota arkasında en üst bölgede file de kullanılabilir.

Pota ve aydınlatma direkleriyle çakışma

İki çakışma noktası vardır ve ikisi de proje aşamasında çözülmelidir.

Pota direği: Basketbol potası taban çizgisinden oyun alanına doğru taşar ve arkasında kendi ağırlığını taşıyacak bir temel ister. Pota direği hiçbir koşulda çevreleme direğiyle birleştirilmez; şuttan gelen titreşim ve pota yükü çit direğini yorar. Çit, potanın arkasında en az 2 metre mesafede kalacak şekilde planlanmalıdır.

Aydınlatma direği: Projektör taşıyan direk 8 metre ve üzeri boydadır, rüzgâr yükü yüksektir ve derin donatılı temel ister. Çit direğiyle birleştirilirse germe kuvveti ve rüzgâr yükü birleşir, direk zamanla eğilir ve aydınlatma açısı bozulur. Doğru çözüm aydınlatma direklerini çit hattından 50-80 cm dışarı almak, çevreleme hattını bu direklerin önünden kesintisiz geçirmektir. Kablo güzergâhı da çit temelleri dökülmeden önce planlanmalıdır.

Okul ve site sahalarında sık yapılan hatalar

Basketbol sahası çevrelemesinde tekrarlanan hatalar bellidir ve neredeyse tamamı proje aşamasında ücretsiz olarak çözülebilecek şeylerdir.

• Tüm cepheleri aynı yükseklikte yapmak: Yan kenarları da pota arkası kadar yüksek yapmak bütçeyi gereksiz şişirir; tersine, pota arkasını yan kenarla aynı bırakmak sahayı kullanılmaz hâle getirir. Doğru çözüm kademeli yüksekliktir.
• Kapıyı pota arkasına koymak: En çok top çarpan cephe orasıdır; kapı kanadı sürekli darbe alır, menteşesi kısa sürede boşalır. Kapı yan kenara alınmalıdır.
• Çitin oyuncuya bakan yüzeyini ihmal etmek: Serbest alanın dar kaldığı okul bahçelerinde oyuncu hızla çite temas eder. Bu cephelerde keskin tel ucu, çıkıntılı cıvata ve kesilmiş kelepçe ucu bulunmamalıdır.
• Alt kenarı zemine gömmek: Zeminle temas eden çit, su ve süpürgeyle sürekli darbe alır; alt kenar birkaç santim yukarıda tutulur ve topun altından kaçmasını önlemek için gerekirse bordür yapılır.
• Drenajı unutmak: Çit temelleri sahanın su akış yönünü kesebilir. Temeller planlanırken zeminin eğimi ve suyun nereye gittiği kontrol edilmelidir.

Teklif fiyatını ne belirler?

• Serbest alan dâhil çevre metrajı
• Cephe cephe yükseklik dağılımı — yan 3 m, pota arkası 6 m gibi kademeli çözümler farklı fiyatlanır
• Direk kesiti, et kalınlığı ve direk aralığı
• Malzeme kurgusu — komple panel mi, alt panel üst tel örgü mü
• Kapı sayısı ve tipi
• Zemin ve temel koşulları — kayalık ya da dolgu zemin kazı maliyetini değiştirir
• Sevkiyat mesafesi ve taşıma şekli

Fiyatlarımız KDV dahildir; ölçü ve yükseklik netleşmeden rakam vermiyoruz.

Nasıl teklif alınır, teslimat nasıl olur?

Teklif için sahanın en ve boy ölçüsü, kenarlarda bırakabileceğiniz serbest alan payı, istediğiniz cephe yükseklikleri ve sahanın konumu ile zemin durumu yeterlidir. Bu bilgilerle direk, panel, tel örgü, kapı ve bağlantı elemanlarını içeren kalem kalem bir liste çıkarıp fiyatlandırıyoruz. Ankara içinde keşif ücretsizdir.

Ostim'deki depomuzdan Türkiye'nin her yerine gönderim yapıyoruz. Teslimat her zaman ücretlidir, Ankara içi teslimatlar dâhil; ücretsiz kargo veya ücretsiz teslimat uygulamamız bulunmamaktadır. Montaj standart hizmetimiz değildir: yaklaşık 1000 metre ve üzeri çevreleme projelerinde ekibimiz sahaya gider, altındaki işlerde malzemeyi eksiksiz gönderip uygulayıcı ekibinize teknik destek veririz. Aynı tesiste futbol alanı da çevrelenecekse halı saha çevreleme ihtiyacını aynı teklife dâhil ediyoruz.