Filmaşin

Filmaşin nedir?

Filmaşin, sıcak haddeleme ile üretilen ve büyük kangallar hâlinde sarılan ham çelik teldir. Tel sektöründe zincirin en başında durur: piyasadaki hemen hemen bütün tel ürünleri, doğrudan ya da dolaylı olarak filmaşinden üretilir. Kendisi bitmiş bir ürün değil, ara mamuldür; üzerinde kaplama yoktur, yüzeyi haddeleme sonrası oluşan koyu gri oksit tabakasıyla kaplıdır.

Depomuzda filmaşini 5,5 mm ve 6,5 mm çaplarında bulunduruyoruz ve kilo ile satıyoruz. Bu iki çap, tel çekme hatlarının ve tel işleyen imalatçıların en yaygın kullandığı başlangıç ölçüleridir.

Teknik özellikler

Ağırlıklar çeliğin yoğunluğundan hesaplanan yaklaşık değerlerdir; haddeleme toleransı nedeniyle küçük sapmalar normaldir.

Filmaşini kimler alır?

Filmaşin, son kullanıcının bahçesine gerdiği bir malzeme değildir; onu işleyecek makinesi olan alır. Başlıca alıcı grupları şunlardır:

• Tel çekme tesisleri: Filmaşini soğuk çekme kalıplarından geçirerek incelten ve galvanizli tel, tavlı tel gibi ürünlere dönüştüren işletmeler. En büyük alıcı grubudur.
• Çivi imalatçıları: İnşaat çivisi hatları doğrudan filmaşinden ya da ondan çekilmiş telden beslenir.
• Hasır ve kafes üreticileri: Puntalı tel, kafes panel ve örgü tel üretimi yapan tesisler.
• Zincir, halat, yay ve bağlantı elemanı imalatçıları: Cıvata, somun, perçin ve benzeri soğuk şekillendirme hatları.
• Yerel imalathaneler ve tamir atölyeleri: Mil, mandal, kanca, sepet, ızgara, arabalı düzenek gibi işlerde filmaşini doğrudan keserek ve bükerek kullanan atölyeler.

Eğer amacınız çit çekmek, bağ atmak veya bir yüzeyi kapatmak ise filmaşin doğru ürün değildir; ihtiyacınız çekilmiş ve kaplanmış tel ürünlerinden biridir. Filmaşin ancak kendi üretiminizde ham madde olarak kullanacaksanız anlamlıdır.

5,5 mm mi, 6,5 mm mi?

İki çap arasındaki seçim, üreteceğiniz nihai ürünün çapına ve hattınızın kapasitesine bağlıdır.

• 5,5 mm: En yaygın başlangıç çapıdır. İnce tellere (yaklaşık 1,5–3,0 mm bandına) inmek için daha az çekme paso gerektirir; bu da daha az kalıp aşınması, daha az enerji ve daha hızlı üretim demektir. Bağ teli, örgü teli ve kafes teli üretiminde standart tercihtir.
• 6,5 mm: Daha kalın nihai ürünler ve daha yüksek kesit gerektiren işler için. Kalın çaplı teller, ağır bağlantı elemanları ve doğrudan kesilip bükülerek kullanılan imalat işlerinde tercih edilir. Aynı metrede daha fazla çelik taşır.

Doğrudan kesip bükerek kullanacak atölyeler için karar daha basittir: parçanın istenen kalınlığı hangisine yakınsa o çap alınır. Çekme yapılacaksa 5,5 mm çoğu hat için daha ekonomik başlangıçtır.

Kaç kilo filmaşin gerekir? Metre–kilo ve kangal mantığı

Çelik telde metre başına ağırlık, çapın karesinin 162'ye bölünmesiyle bulunur. Filmaşin kalın olduğu için bu değer yüksektir; yani kilo başına çıkan metre azdır:

• 5,5 mm: metre başına yaklaşık 0,187 kg → 1 kilo ≈ 5,4 metre, 100 kilo ≈ 535 metre
• 6,5 mm: metre başına yaklaşık 0,261 kg → 1 kilo ≈ 3,8 metre, 100 kilo ≈ 385 metre

Örnek — atölye işi: 60 cm'lik parçalardan 500 adet çıkarılacak. Toplam 300 metre tel gerekir. 5,5 mm ile 300 × 0,187 ≈ 56 kg, 6,5 mm ile 300 × 0,261 ≈ 78 kg eder. Kesim firesi için %5 pay eklemek yerinde olur.

Kangal kavramı: Filmaşin fabrikadan bobin değil, kangal hâlinde çıkar. Kangal, telin ortası boş büyük bir halka olarak sarılmış hâlidir ve tek parça ağırlığı elle taşınamayacak kadar yüksektir; forklift, vinç ya da caraskal gerektirir. Bu yüzden filmaşin siparişlerinde indirme imkânınızı önceden konuşmak şarttır. Küçük miktar isteyen atölyeler için kangaldan kesilerek tartılmış partiler hazırlanabilir; bunu sipariş sırasında belirtmeniz yeterlidir.

Filmaşinden tele giden yol

Filmaşinin neden "ham" sayıldığını anlamak için üretim zincirine bakmak gerekir. Sıralama şöyledir:

1. Sıcak haddeleme: Kızgın kütük merdanelerden geçirilerek 5,5–6,5 mm bandına indirilir ve kangal olarak sarılır. Elinizdeki ürün bu aşamanın çıktısıdır.
2. Yüzey temizleme: Haddeleme sırasında oluşan tufal mekanik ya da kimyasal yolla temizlenir; aksi hâlde çekme kalıpları hızla aşınır.
3. Soğuk çekme: Tel, giderek küçülen kalıplardan geçirilerek istenen çapa indirilir. Bu işlem çeliği sertleştirir ve dayanımını artırır, ama esnekliğini azaltır.
4. Tavlama: Yumuşak tel istendiğinde çekilmiş tel fırınlanır; çıktısı tavlı teldir.
5. Kaplama: Dış ortamda kullanılacak teller çinko banyosundan geçirilir (galvanizli tel), üzerine ayrıca plastik kılıf çekilirse PVC kaplı tel elde edilir.
6. Şekillendirme: Örgü, punta kaynak, burgu veya çivi hattı devreye girer ve nihai ürün ortaya çıkar.

Bu zincir, fiyat farklarının nereden geldiğini de açıklar: her aşama telin üzerine işçilik, enerji ve malzeme ekler. Filmaşin zincirin en başında olduğu için kilogram bazında en düşük maliyetli, ama en çok işlem gerektiren üründür.

Filmaşin, inşaat demiri ve tavlı tel: karışan üç ürün

Üçü de siyah ve kaplamasız olduğu için sahada sık karıştırılır:

• Filmaşin: Düz yüzeylidir, kangal hâlinde gelir, ara mamuldür. Amacı işlenmektir.
• İnşaat demiri: Nervürlüdür, yani yüzeyinde betona kenetlenmesini sağlayan çıkıntılar vardır; çubuk hâlinde ve belirli boylarda satılır, standartlara tabi bir yapı malzemesidir. Filmaşin betonarme donatı yerine kullanılamaz.
• Tavlı tel: Filmaşinden çekilip tavlanmış ince ve yumuşak teldir; bağ atmak için üretilir. Filmaşin ise kalındır ve elle bükülmez.

Kaplaması olmadığı için filmaşin de tavlı tel gibi nemden etkilenir: açıkta bekleyen kangal yüzeysel pas tutar. Yüzeysel pas çekme öncesi temizlenebilir, ancak derin çukurcuk oluşmuşsa tel çekmede kopma yaratır. Kapalı, kuru ve zeminden yalıtılmış depolama bu üründe doğrudan verim meselesidir.

Filmaşin fiyatını ne belirler?

Filmaşin, fiyatı en çok piyasaya bağlı olan kalemdir; çünkü üzerine eklenmiş işçilik en azdır. Belirleyici etkenler şunlardır:

• Çelik piyasası ve kur: Kütük ve hurda fiyatları ile döviz kuru, kilogram fiyatına doğrudan ve hızla yansır. Fiyat teyidi bu üründe her zaman güncel alınmalıdır.
• Çap: 5,5 mm ve 6,5 mm arasındaki fiyat farkı, hattın çalışma temposuna ve talebe göre değişir.
• Kalite sınıfı: Karbon oranı ve çekilebilirlik sınıfı, telin hangi nihai ürüne uygun olduğunu belirler; düşük karbonlu çekme kalitesi ile genel imalat kalitesi aynı fiyatlanmaz.
• Miktar: Ton ve üzeri alımlarda birim fiyat düşer; kangaldan kesilerek hazırlanan küçük partiler ek işçilik içerir.
• Gönderim: Ürün çok ağırdır ve kangal hâlinde taşınır; tonaj ve mesafe taşıma bedelini belirler. Teslimat ücretlidir.

Verdiğimiz tüm fiyatlar KDV dahildir. Net fiyat için çapı, tonajı ve teslimat ilini bildirmeniz yeterlidir.

Sipariş, gönderim ve teslimat koşulları

Ana işimiz ürün satışı ve sevkiyattır. Siparişinizi telefonla veya iletişim formundan verirsiniz; filmaşin kangalları tartılıp hazırlanır ve Ostim'deki depomuzdan Türkiye'nin her yerine nakliye ile gönderilir. Kangal ağırlıkları yüksek olduğu için bu üründe sevkiyat genellikle kargoyla değil, nakliye ambarı ya da araç yüklemesiyle yapılır.

Sipariş öncesi mutlaka indirme imkânınızı belirtin: adreste forklift, vinç ya da caraskal yoksa aracın boşaltılması mümkün olmaz. Bu ayrıntı, filmaşin sevkiyatlarında en sık yaşanan aksaklıktır.

Ankara içindeyseniz keşif ücretsizdir. Bununla birlikte teslimat her durumda ücretlidir ve bu Ankara içi teslimatlar için de geçerlidir; nakliye bedeli tonaja ve mesafeye göre hesaplanır, teklifte ayrı bir kalem olarak gösterilir. Montaj bizde standart hizmet değildir; çevreleme işlerinde yaklaşık 1000 metre ve üzeri projelerde ekibimiz sahaya gider, filmaşin gibi ham malzeme kalemlerinde ise satış ve sevkiyat yaparız.